Fa En دوشنبه 4 شهریور 1398 ساعت 8 و 52 دقیقه

سرطان دهان و علائم آن

سرطان دهان و علائم آن

سرطان، به‌عنوان رشد غیرقابل‌کنترل سلول‌هایی که تهاجم می‌کنند و باعث آسیب به بافت اطراف می‌شوند، تعریف شده است. سرطان دهان با رشد یا درد در دهان ظاهر می‌شود و از بین نمی‌رود.

سه شنبه 22 مرداد 1398 ساعت 12:4

سرطان دهان و علائم آن


این سرطان که شامل سرطان‌های لب، زبان، گونه‌ها، کف دهان، کام نرم، سینوس‌ها و حلق (گلو) می‌شود، در صورت عدم‌تشخیص و درمان زودرس می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد.

اشکال مختلف سرطان دهان

سرطان دهان شامل سرطان‌های زیر است:

  • لب
  • زبان
  • پوشش داخلی گونه
  • لثه‌ها
  • کف دهان
  • کام و نرم‌کام

دندان‌پزشک شما اغلب اولین ارائه دهنده خدمات بهداشتی است که متوجه علائم سرطان دهان می‌شود. دریافت معاینات دندانپزشکی دوسالانه می‌تواند شما را از سلامت دهانتان مطمئن کند.

علائم سرطان دهان چیست؟

شایع‌ترین علائم سرطان دهان شامل موارد زیر است:

  • تورم / ضخیم شدن، برآمدگی، لکه‌های خشن / پوسته / یا نواحی فرسایش یافته روی لب، لثه یا سایر نواحی داخلی دهان
  • ایجاد لکه‌های مخملی سفید، قرمز یا خالدار (سفید و قرمز) در دهان
  • سرطان دهان
  • خونریزی غیرقابل توضیح در دهان
  • بی‌حسی غیر قابل توضیح، از دست دادن احساس یا درد، حساسیت در هر ناحیه از صورت، دهان و گردن
  • زخم‌های مداوم روی صورت، گردن یا دهان که به‌راحتی خونریزی می‌کنند و ظرف گذشت 2 هفته بهبود نمی‌یابند.
  • احساس درد یا احساس اینکه چیزی در قسمت پشت گلو گیر کرده است.
  • مشکل در جویدن یا بلعیدن، صحبت کردن یا حرکت دادن فک و زبان
  • خشکی دهان، گلودرد مزمن یا تغییر صدا
  • درد گوش
  • تغییر در نحوه قرارگیری دندان‌ها
  • کاهش وزن چشمگیر

اگر متوجه هر یک از این تغییرات شدید، سریعاً با دندان‌پزشک یا متخصص مراقبت‌های بهداشتی تماس بگیرید.

چه کسی به سرطان دهان مبتلا می‌شود؟

براساس آمار انجمن سرطان آمریکا، مردان دو برابر بیشتر از زنان در معرض خطر ابتلا به سرطان دهان قرار دارند و آقایان بالای 50 سال نیز بیشترین خطر را دارند.

عوامل خطر در ایجاد سرطان دهان شامل موارد زیر است:

  • سیگار کشیدن. افراد سیگاری شش برابر بیشتر از افراد غیر سیگاری احتمال ابتلا به سرطان دهان دارند.
  • مصرف‌کنندگان دخانیات بدون سیگار. مصرف محصولات توتون و تنباکو، جویدن 50 برابر بیشتر از همه در معرض ابتلا به سرطان‌های گونه، لثه و لب هستند.
  • مصرف بیش‌ازحد الکل. سرطان‌های دهان در حدود شش برابر بیشتر در افراد معتاد به مشروبات الکلی است.
  • سابقه خانوادگی سرطان.
  • قرار گرفتن بیش‌ازحد در معرض آفتاب، به ویژه در سنین جوانی.
  • ویروس پاپیلومای انسانی (HPV). برخی از موارد HPV از عوامل خطرزا برای سرطان سلول سنگفرشی دهان و حنجره (OSCC) هستند.

توجه به این نکته حائز اهمیت است که بیش از 25٪ از کل سرطان‌های دهان در افرادی رخ می‌دهد که سیگار نمی‌کشند و فقط گاهی اوقات الکل می‌نوشند.

میزان عمر افراد مبتلا به سرطان دهان چقدر است؟

میزان زنده ماندن به مدت یک سال پس از ابتلا به سرطان دهان و حلق 81% است و میزان بقای فرد مبتلا به مدت 10-5 سال به ترتیب 56% و 41% است.

طبق اعلام موسسه ملی سرطان، میزان بقای پنج‌ساله برای سرطان‌های حفره دهان و حلق به شرح زیر است:

 

83 درصد، برای سرطان موضعی (که شیوع پیدا نکرده است)

 64 درصد، برای سرطانی که به غدد لنفاوی نزدیک دیده می‌شود.

38 درصد، برای سرطانی که در قسمت‌های دیگر بدن سرایت کرده است.

به‌طورکلی، 60 درصد از کل مبتلایان به سرطان دهان به مدت پنج سال یا بیشتر زنده می‌مانند. هرچه مرحله تشخیصی زودتر انجام شود، احتمال زنده ماندن بعد از درمان بیشتر می‌شود. در حقیقت، میزان بقای کلی پنج‌ساله در افراد مبتلا به سرطان دهان مرحله 1 و 2 به طور معمول 70 تا 90 درصد است. این امر باعث می‌شود که تشخیص و درمان به موقع که بسیار حائز اهمیت است سریع‌تر انجام شود.

مراحل سرطان دهان

چهار مرحله در بیماری سرطان دهان وجود دارد.

مرحله 1: تومور 2 سانتیمتر یا کوچک‌تر است و سرطان به غدد لنفاوی سرایت نکرده است.

مرحله 2: تومور بین 2-4 سانتی‌متر است و سلول‌های سرطانی به غدد لنفاوی سرایت نکرده‌اند.

مرحله 3: تومور بزرگ‌تر از 4 سانتی‌متر است و به گره‌های لنفاوی سرایت نمی‌کند یا به‌اندازه‌ای گسترش یافته است و در یک غدد لنفاوی سرایت کرده اما در سایر قسمت‌های بدن وجود ندارد.

مرحله 4: تومورها به هر اندازه‌ای وجود دارند و سلول‌های سرطانی به بافت‌های اطراف، غدد لنفاوی یا سایر قسمتهای بدن گسترش یافته‌اند.

همان‌طور که ذکر شد مشابه سایر انواع سرطان‌ها، سرطان دهان نیز به مراحلی تقسیم می‌شود؛ این سرطان بر اساس سیستم مرحله‌بندی TNM تقسیم می‌شود:

 T نشانگر اندازه تومور است.

 N نشان می‌دهد که آیا تومور به غدد لنفاوی شما سرایت کرده است یا خیر.

 M نشان می‌دهد که آیا تومور به قسمت‌های دیگر بدن شما گسترش یافته است.

برای فهمیدن مرحله ابتلا به سرطان، باید تحت آزمایش یا معاینه قرار بگیرید. این آزمایش‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • سی‌تی‌اسکن
  • اسکن ام آر آی
  • اشعه ایکس
  • آندوسکوپی
  • اسکن PET

 

تشخیص سرطان دهان

به عنوان بخشی از معاینه معمول دندانپزشکی، دندان‌پزشک شما معاینه غربالگری سرطان دهان را انجام می‌دهد. به طور خاص، دندان‌پزشک شما نسبت به هرگونه توده یا تغییر نامنظم بافتی در گردن، سر، صورت و حفره دهان مشکوک می‌گردد. هنگام معاینه دهان، دندان‌پزشک به دنبال هرگونه زخم یا بافت تغییر رنگ می‌گردد و همچنین علائم و نشانه‌های ذکر شده در بالا را بررسی می‌کند.

ممکن است بیوپسی برای تعیین مورد مشکوک مورد نیاز باشد. بیوپسی انواع مختلفی دارد و پزشک شما می‌تواند تشخیص دهد که کدام یک بهترین است. بسیاری از پزشکان از براش بیوپسی استفاده نمی‌کنند، زیرا در حالی که بسیار آسان است، برای تأیید نتایج در صورت مثبت بودن براش بیوپسی، هنوز به بیوپسی اسکالپل نیاز دارند. همچنین انواع مختلفی از بیوپسی اسکالپل وجود دارد، بسته به اینکه فقط یک قطعه یا کل منطقه مورد نیاز باشد تا مشخص شود ماهیت مشکل چیست. برخی پزشکان این بیوپسی ها را با لیزر انجام می‌دهند.

درمان سرطان دهان

سرطان دهان به همان روشی که بسیاری از سرطان‌های دیگر درمان می‌شوند (با عمل جراحی برای از بین بردن توده سرطانی، به دنبال آن پرتودرمانی، شیمی‌درمانی و درمان دارویی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی مانده) درمان می‌شود.

ریکاوری پس از درمان سرطان دهان

ریکاوری پس از هر نوع درمان متفاوت خواهد بود. علائم بعد از عمل جراحی می‌تواند شامل درد و تورم باشد اما از بین بردن تومورهای کوچک معمولاً هیچ مشکلی در دراز مدت ندارد.

از بین بردن تومورهای بزرگ‌تر احتمالاً می‌تواند بر توانایی شما در جویدن، بلع، مکالمه تأثیر بگذارد. شما همچنین ممکن است برای بازسازی استخوان‌ها و بافت‌های صورت خود که در حین جراحی برداشته شده، نیاز به عمل جراحی ترمیمی داشته باشید.

پرتودرمانی

پرتودرمانی می‌تواند تأثیر منفی بر روی بدن داشته باشد. برخی از عوارض جانبی اشعه عبارت‌اند از:

  • گلودرد یا دهان
  • خشکی دهان و از بین رفتن عملکرد غده بزاقی
  • پوسیدگی دندان
  • تهوع و استفراغ
  • گلودرد یا خونریزی لثه‌ها
  • عفونت‌های پوستی و دهان
  • درد فک
  • خستگی
  • تغییر در توانایی تشخیص طعم و بو
  • تغییرات در پوست شما، از جمله خشکی و سوزش
  • کاهش وزن
  • تغییرات تیروئید

شیمی‌درمانی

داروهای شیمی‌درمانی می‌توانند برای رشد سریع سلول‌های غیر سرطانی سمی باشند. این می‌تواند عوارض جانبی مانند:

  • ریزش مو
  • دهان و لثه دردناک
  • خونریزی در دهان
  • کم‌خونی شدید
  • ضعف
  • اشتهای ضعیف
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • اسهال
  • زخم‌های دهان و لب
  • بی‌حسی در دست‌وپا

تارگت تراپی

تارگت تراپی معمولاً کمتر مورداستفاده قرار می‌گیرد. عوارض جانبی این درمان می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تب
  • سردرد
  • استفراغ
  • اسهال
  • واکنش آلرژیک
  • بثورات پوستی

 

اگرچه این درمان‌ها عوارض جانبی دارند اما اغلب برای نابودی سرطان ضروری است. پزشک در مورد عوارض جانبی با شما صحبت کرده و به شما در سنجیدن جوانب مثبت و منفی گزینه‌های درمانی کمک خواهد کرد.

توان‌بخشی پس از درمان سرطان دهان

افرادی که به سرطان دهان و دندان پیشرفته مبتلا شده‌اند، به احتمال زیاد به عمل جراحی ترمیمی و توان‌بخشی برای کمک به غذا خوردن و صحبت در حین بهبود نیاز دارند.

بازسازی می‌تواند ایمپلنت دندان یا پیوند برای ترمیم استخوان‌ها و بافت‌های از دست رفته در دهان یا صورت باشد. کام‌های مصنوعی برای جایگزینی هر بافت یا دندان از دست رفته استفاده می‌شود.

توان‌بخشی همچنین در موارد سرطان پیشرفته ضروری است. گفتاردرمانی را می‌توان از زمان خارج شدن از عمل تا رسیدن به حداکثر پیشرفت انجام داد.

پیشگیری از سرطان دهان

برای جلوگیری از سرطان دهان چه کاری می‌توانم انجام دهم؟

  • سیگار نکشید و از محصولات تنباکو استفاده نکنید و الکل را در حد اعتدال بنوشید (و از نوشیدن زیاد) خودداری کنید.
  • یک رژیم غذایی متعادل داشته باشید.
  • قرار گرفتن در معرض آفتاب را محدود کنید. قرار گرفتن مکرر در معرض نور خورشید خطر ابتلا به سرطان لب، به ویژه لب پایین را افزایش می‌دهد. در هنگام آفتاب، از لوسیون‌های محافظ آفتاب ضد اشعه ماوراءبنفش UV-A / B بر روی پوست و لب‌های خود استفاده کنید.

شما می‌توانید با انجام موارد زیر نقش مؤثری در تشخیص سرطان دهان داشته باشید:

  1. حداقل یک بار در ماه دهان خود را بررسی کنید.

با استفاده از چراغ‌قوه و آینه، لب‌ها و جلوی لثه خود را نگاه و بررسی کنید. سر خود را به عقب کج کنید و به سقف دهانتان نگاه بیندازید. زبانتان را بیرون آورده و بررسی کنید. زبان خود را بیرون بکشید و به همه سطوح نگاه کنید. کف دهان خود را بررسی کنید. به پشت گلو نگاه کنید. احساس تنگی یا بزرگ شدن غدد لنفاوی در هر دو طرف گردن و زیر فک پایین خود را بررسی کنید. در صورت مشاهده هرگونه تغییر در ظاهر دهان یا هر یک از علائم و نشانه‌های ذکر شده، فوراً با مطب دندان‌پزشک خود تماس بگیرید.

  1. یک برنامه منظم برای مراجعه به دندان‌پزشک داشته باشید.

 حتی اگر شما خودآزمایی‌های مکرری برای بررسی دهان داشته باشید، گاهی اوقات لکه‌های خطرناک یا زخم‌های دهان می‌توانند به خودی خود بسیار ریز و غیرقابل تشخیص باشند. انجمن سرطان آمریکا امتحانات غربالگری سرطان دهان را هر 3 سال یک‌بار برای افراد بالای 20 سال و سالانه برای افراد بالای 40 سال توصیه می‌کند. در مراجعه بعدی از دندان‌پزشک خود بخواهید که معاینه دهانی انجام دهد. تشخیص زودرس می‌تواند شانس درمان موفقیت‌آمیز را بهبود بخشد.

تشخیص و درمان زودرس ضروری است

علائم اولیه سرطان دهان، مانند زخم لب یا دهان و درد مداوم، اغلب در شرایط بهداشتی دیگر اشتباه می‌شوند. مراجعه مرتب به دندان‌پزشک یکی از ساده‌ترین و بهترین راه‌ها برای اطمینان از تشخیص زودهنگام است. اگر دندان‌پزشک یا پزشک شما به سرطان دهان مشکوک باشد، شما تحت معاینه جسمی و همچنین بیوپسی قرار خواهید گرفت و درمان شما نیز احتمال بیشتری دارد.

 

تعداد بازدید : 24

ثبت نظر

ارسال